Düğün altınları kime ait? Evlilikte bozdurulan takılar geri istenir mi? 5 soru 5 yanıt

Mahkemeler ile Yargıtay’ın istikrarlı içtihadı, düğünde takılan bilezik, kolye, küpe gibi ziynetlerin kural olarak kadına ait olduğu yönünde. Kime takıldığı önemli olmaksızın bu eşyalar kadının kişisel malı sayılıyor ve boşanma davasında iadesi talep edilebiliyor. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2017/5909 E., 2018/1314 K. sayılı kararındaki şu ifade, yaklaşımı özetliyor: “Düğün sırasında kadına takılan ziynet eşyaları kadının kişisel malı niteliğindedir. Kadının rızası olmadan bunların bozdurulması veya alınması halinde iadesi gerekir.” Uygulamada, kayınpeder veya damat ailesinden bir başkasınca takılanlar da kadına özgülenmiş kabul ediliyor. Erkeğe özgü saat, tespih gibi eşyalar ise istisnai olarak farklı değerlendirilebiliyor.

Ortak ihtiyaçlar için bozdurulan takılar geri alınır mı?

Evlilik içinde ev veya araba almak, borç kapatmak gibi gerekçelerle ziynetlerin bozdurulması, kadının mülkiyet hakkını ortadan kaldırmıyor. Yargıtay yaklaşımı net: Ziynet eşyaları kadının kişisel malıdır; ortak harcamalarda kullanılması iade/bedel talebine engel değildir. Nitekim Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2022/4532 E. sayılı kararında şu değerlendirme yer alır: “Kadına ait ziynetlerin kayın aile tarafından alınıp iade edilmemesi halinde, davanın kabulüne karar verilmiştir. Daire, “Ziynet eşyaları kadının kişisel malıdır, bozdurulmuş olması mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz.” demiştir.

“Ortak iradeyle harcandı” savunması sonucu değiştirir mi?

Boşanma davalarında sıklıkla öne sürülen “ortak giderler için, ortak iradeyle harcama” savunması, Yargıtay içtihatlarında tek başına iade yükümlülüğünü bertaraf etmiyor. Ziynetlerin kişisel mal niteliği korunduğundan, ortak masraflara yönelmiş olması mülkiyet hakkını düşürmüyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2019/2763 E., 2019/9997 K. sayılı kararında, “ortak iradeyle harcandığı” iddiasının tek başına yeterli görülmediği; ancak kadının açık rızasıyla ve iade şartı konulmaksızın bozdurulduğunun ispatlanması halinde farklı sonuca gidilebileceği vurgulanıyor.

Ziynetler mal paylaşımına dahil mi?

Türk Medeni Kanunu’nda eşler arasında kural olarak edinilmiş mallara katılma rejimi geçerli olsa da, ziynet eşyaları bu kapsama girmiyor. TMK m. 220/1-b, bağış yoluyla elde edilenlerin kişisel mal sayılacağını düzenliyor; düğün takıları da kadına bağış niteliğinde kabul edildiğinden mal paylaşımı davasına konu edilemiyor. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/14623 E., 2018/6789 K. sayılı kararı da ziynetlerin kadının kişisel malı olduğunu ve mal rejimi kapsamında paylaşıma tabi tutulamayacağını açıkça belirtiyor.

Miktar ve değer nasıl ispatlanır?

Takıların sayısı ve değeri hususunda uyuşmazlık yaşandığında, mahkemelerin en çok itibar ettiği deliller düğün videoları, fotoğraflar ve tanık beyanları oluyor. Görüntüler özellikle hangi takının, kim tarafından ve ne miktarda takıldığını ortaya koyduğu için belirleyici nitelikte kabul ediliyor. Avukat Elvan Kılıç’ın da altını çizdiği üzere, yerleşik Yargıtay kararları ışığında düğün takılarının kural olarak kadına ait olduğu, ortak harcama için bozdurulmuş olsa dahi iade veya bedel talebinin mümkün bulunduğu kabul ediliyor.