Vatandaşlık maaşı geliyor

AK Parti’nin 2023 seçim beyannamesinde yer alan ve dar gelirli vatandaşların ekonomik koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan vatandaşlık maaşı projesinde somut adımlar atılmaya başlandı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından ortaklaşa yürütülen çalışmalar kapsamında, projenin teknik altyapısı şekilleniyor. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi adı verilen bu modelle, Türkiye genelindeki hiçbir hanenin gelirinin belirli bir seviyenin altına düşmemesi amaçlanıyor. Cumhurbaşkanlığı 2026 Yılı Programı’nda da yer bulan düzenleme, sosyal yardım sistemini köklü bir şekilde değiştirerek aile odaklı ve fert başına asgari geliri garanti altına alan bir yapıya kavuşturacak.

Pilot uygulama için 2026 yılı işaret edildi

Hazırlıkları süren yeni destek modelinin hayata geçirilmesi için belirlenen takvim netleşmeye başladı. Edinilen bilgilere göre, vatandaşlık maaşı uygulaması ilk etapta belirlenecek pilot illerde başlatılacak. 2026 yılında devreye alınması planlanan pilot uygulamanın sonuçları, sistemin ülke geneline yayılmasından önce kritik bir veri seti oluşturacak. Bu süreçte elde edilen veriler ve sahadan gelen geri dönüşler doğrultusunda sistemin eksikleri giderilecek ve daha sonra 81 ilde yaygınlaştırılması sağlanacak. Böylece bölgesel farklılıklar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak daha sağlıklı bir işleyiş kurulması hedefleniyor.

Hanelere fark ödemesi yapılacak

Vatandaşların en çok merak ettiği konuların başında sistemin nasıl işleyeceği geliyor. Hazırlanan modele göre öncelikle yıllık bir gelir sınırı belirlenecek; bu sınırın asgari ücret veya yoksulluk sınırı gibi temel bir ekonomik göstergeye endekslenmesi bekleniyor. Hane halkının toplam geliri bu sınırın altında kaldığında, devlet aradaki farkı vatandaşlık maaşı olarak aileye ödeyecek. Örneğin belirlenen gelir sınırı 20 bin lira ise ve ailenin toplam geliri 16 bin lirada kalıyorsa, devlet aylık 4 bin lira destek sağlayarak ailenin gelirini 20 bin liraya tamamlayacak. Hiçbir geliri olmayan hanelere ise iş bulana kadar belirlenen tutarın tamamı maaş olarak bağlanacak.

İstihdam teşviki ile desteklenecek

Yeni sistem sadece nakdi yardım yapmayı değil, aynı zamanda istihdamı artırmayı da hedefliyor. Ailede çalışabilir durumda olan bireylerin iş gücüne katılımı teşvik edilecek. Hiçbir geliri olmayan veya geliri sınırın altında kalan hanelere destek verilirken, aynı zamanda ailenin en az bir ferdinin iş bulması için İŞKUR ve ilgili kurumlar aracılığıyla yönlendirmeler yapılacak. Bu sayede sosyal yardımların bağımlılık yaratmasının önüne geçilerek, vatandaşların üretken hale gelmesi ve kendi ayakları üzerinde durabilmesi amaçlanıyor.

Siyasi kanattan projeye destek açıklamaları

Vatandaşlık maaşına benzer bir öneri, Cumhur İttifakı ortağı MHP tarafından da gündeme getirildi. MHP Genel Başkan Yardımcısı ve Konya Milletvekili Mustafa Kalaycı, Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında yaptığı değerlendirmede, asgari refah seviyesine endeksli bir desteğin önemine dikkat çekti. Kalaycı, hane geliri ile belirlenen refah seviyesi arasındaki farkın her ay ailelere yatırılması gerektiğini vurgulayarak projenin mantığına uygun görüşlerini dile getirdi. Bu açıklamalar, projenin siyasi ayağında da geniş bir mutabakatla ilerlediğini gösteriyor.