Hazine’nin olağanüstü borçlanması ve piyasalardaki sarsıntı tartışma yarattı

İstanbul 45. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin CHP İstanbul İl Kongresi’ni iptal edip kayyum görevlendirmesi sonrasında Borsa İstanbul’da sert satışlar görüldü ve BIST 100 endeksi gün içinde yüzde 5’in üzerinde düşüş kaydetti. Bankacılık hisselerindeki gerileme 7-8 puanı aşarken, endekste devre kesici ve “yukarı adım kuralı” gibi önlemler devreye alındı.

Hazine’nin nakit biriktirmesi tartışma yarattı

CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, “Borçlanmalar sonucu Hazine’nin kasa ve banka varlıkları sadece üç ayda 321 milyar TL arttı. Ancak bu para harcanmadı, bekletiliyor. Bize ‘tasarruf yapın’ diyenler, yüzde 40 faizle 622 milyar TL borçlanıyor” dedi. Kış, “Bu parayı ne için saklıyorsunuz” diye sorarak “Kriz mi geliyor, seçim mi? CHP İstanbul Kongresi iptal edildi, Borsa İstanbul çakıldı. Hazine’nin yeni borçlanma ihaleleri açmamasının sebebi belli oldu” ifadelerini kullandı.

Ekonomistlerden iki olası neden

Ekonomist Kerim Rota, Hazine’nin iç borç çevirme oranının yüzde 134’e yükseldiğini belirterek “Yüksek borçlanmanın iki nedeni olabilir. Ya aralık ayında müteahhitlere ve diğer kurumlara yüklü ödemeler yapmak için rezerv biriktiriyorlar. Ya da Merkez Bankası’nın (TCMB) politikalarına destek verilmeye çalışılıyor” dedi. Sektör notları, Eylül-Kasım döneminde borç çevirme oranının yüzde 134-135 bandında öngörüldüğünü ortaya koyuyor.

Tahvil cephesinde ‘yangın’ uyarısı

İçeride iki yıllık gösterge tahvil faizinin yüzde 41 eşiğine dayanmasıyla birlikte tahvil piyasasındaki baskı güçlenirken, analist Serhat Başkurt “Tahvil tarafındaki yangın büyük” değerlendirmesini paylaştı. Küresel cephede de uzun vadeli faizlerde tırmanış dikkat çekerken, ABD 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5’in üzerine çıkıp Japonya 30 yıllık tahvili rekor tazeledi.

Eylülde 346 milyar TL’lik iç borçlanma planı

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayınladığı iç borçlanma stratejisine göre eylülde 255,7 milyar TL’lik borç servisine karşılık 346 milyar TL iç borçlanma planlanırken, haftalık takvimde ihalelerin olmadığı günler de bulunuyor. Aracı kurum projeksiyonları, planlanan altı ihaleyle toplam 346 milyar TL borçlanmanın yüzde 134-135’lik çevirme oranına işaret ettiğini gösteriyor.

Siyaset-ekonomi hattında yükselen tansiyon

Kayyum ve kongre iptali tartışmaları sürerken CHP, mahkeme kararının siyasi sonuçlarını vurguladı; piyasalardaki sert dalgalanma da siyaset-ekonomi hattındaki risk algısının yükseldiğine işaret etti. Ekonomistler, yargı-siyaset eksenli belirsizliklerin tahvil ve hisse senedi piyasalarındaki fiyatlamayı bozan ana unsurlar arasında öne çıktığını belirtiyor.