Süreç komisyonunun raporu kabul edildi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde kurulan ve yaklaşık 6,5 aydır çalışmalarını sürdüren süreç komisyonu, tarihi mesaisini tamamladı. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş başkanlığında son kez bir araya gelen komisyon, hazırlanan taslak raporu 47 “evet” oyuyla onaylayarak sürecin yasal boyutuna geçilmesi için ilk adımı attı. Oylamada TİP Milletvekili Ahmet Şık ve EMEP Milletvekili İskender Bayhan “ret” oyu kullanırken, CHP Milletvekili Türkan Elçi “çekimser” kaldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “sürece ivme kazandıracağını” belirttiği rapor, Meclis kulislerinde “herkesin kendisinden bir şeyler bulduğu ancak tam olarak hiçbir partinin talebini karşılamayan” bir metin olarak yorumlandı.

“Muhalefet şerhi” krizi tutanakla aşıldı

Toplantı öncesinde muhalefet cephesinde raporun içeriğine dair yaşanan anlaşmazlıklar, itirazların “siyasi partilerin tutum belgesi” olarak kayıtlara geçirilmesi formülüyle çözüldü. Raporun geneline “evet” diyen CHP ve DEM Parti, itirazlarını sözlü olarak şerh düştü.

DEM Parti adına konuşan Cengiz Çiçek, metinde “Kürt sorunu” ifadesinin yer almamasını ve meselenin yalnızca “terör sorunu” ve “Terörsüz Türkiye” başlıkları altında ele alınmasını eleştirdi. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir ise Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının uygulanmamasına dikkat çekerek, sürecin lafta kalmaması gerektiğini vurguladı. Öte yandan CHP’li Türkan Elçi, raporda faili meçhul cinayetlere ve zamanaşımının kaldırılmasına dair bir madde bulunmadığı gerekçesiyle oylamada çekimser tutum sergiledi. MHP cephesinden Feti Yıldız ise AİHM içtihatlarına işaret ederek infaz sisteminde eşitlikçi bir düzenleme yapılması ve hasta mahkumların durumunun iyileştirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kayyum uygulamasına son verilmesi önerildi

Yedi temel başlıktan oluşan raporun en dikkat çekici bölümlerinden birini “demokratikleşme” başlığı oluşturdu. Raporda, mevcut “kayyum” uygulamasının kaldırılarak, görevden uzaklaştırılan belediye başkanlarının yerine “belediye meclisi içinden seçim yapılması” tavsiye edildi.

Bunun yanı sıra ifade özgürlüğünün alanını genişletmek amacıyla Türk Ceza Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu’nda değişiklik yapılması istendi. Metinde “umut hakkı” ifadesi doğrudan kullanılmasa da, mahkumların infaz süreleri ve koşullu salıverilme şartlarının AİHM ile AYM kararları ışığında, evrensel hukuk ilkelerine göre yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.

Af algısı yaratmayacak müstakil yasa çağrısı

Raporun “Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri” bölümünde, örgütün silah bırakması kritik bir eşik olarak tanımlandı. Silah bırakma eyleminin devletin güvenlik birimlerince “teyit ve tescil” edilmesinin ardından, bu yeni durumu yönetecek geçici ve müstakil bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulacağı belirtildi.

Hazırlanacak yasanın demokratik siyaset zeminini güçlendirmesi gerektiğinin altı çizilirken, kamuoyunda “af” algısı oluşturmaması gerektiği kesin bir dille ifade edildi. Örgütün lider kadrosu veya doğrudan suça karışmış kişilerle ilgili somut bir öneriye yer verilmeyen raporda, suça karışmayan üyelerin topluma kazandırılması ve Türkiye’ye dönecekler için adli işlem yapılması gerektiği kaydedildi.