Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) sürecini kaçıran milyonlarca kişi, erken emeklilik için farklı düzenlemelere odaklanmış durumda. Hükümetten gelen yeni bilgiler, özellikle 18 yaş altında sigorta başlangıcı bulunan çalışanları yakından ilgilendiriyor. Bu gruptaki sigortalılar için emeklilik şartlarının yeniden şekilleneceği belirtiliyor.
18 yaş altı sigortanın emekliliğe etkisi
Uzmanlar, sigorta girişinin emekliliği öne çekmede kritik rol oynadığını vurguluyor. “Sigortalılık süresi” tanımı, çalışmaya başlanan ilk tarihten emeklilik maaşının bağlandığı tarihe kadar geçen dönemi kapsıyor. Ancak mevzuata göre, 18 yaşından önce sigorta yaptıranların hak ediş süresi, 18 yaşını doldurdukları tarihle başlatılıyor. Yine de bu dönemde ödenen primler, prim günü hesabına dahil ediliyor ve emeklilik sürecine katkı sağlıyor.
Çocuk işçiliği ve sigorta şartları
İş Kanunu’na göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılması yasak. Ancak 14 yaşını bitiren ve ilköğretimini tamamlayan çocuklar, eğitimlerini aksatmayacak şekilde hafif işlerde çalışabiliyor. Bu durumda aile ile işveren arasında yazılı sözleşme yapılması gerekiyor. Yasal çerçevede sigortalı olma hakkı kazanılsa da emeklilikte başlangıç kabulü, çoğu durumda 18 yaş sınırına tabi.
2008 öncesi girişler için özel avantaj
Emeklilik şartları 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrası sigortalılar için farklılık gösteriyor. Özellikle 2008’den önce 18 yaş altında sigortalı olan kişiler, erken emeklilik şansı elde ediyor. Günümüzde ise aynı durum, doğrudan yaş avantajı sağlamıyor. Bununla birlikte, meslek veya sanat okulu bitirenler, mahkeme kararıyla yetişkin kabul edilenler ya da öğrenimleri gereği çalışan öğrenciler için 18 yaş sınırı uygulanmıyor.
Erken yaşlananlara ayrı hak
Bir diğer düzenleme ise sağlıkla ilgili. 55 yaşını dolduran ve Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu tarafından “erken yaşlanmış” olduğu tespit edilen kişiler, diğer şartları sağlamak koşuluyla yaşlılık aylığından yararlanabiliyor.
Bu gelişmeler, özellikle küçük yaşta sigorta girişi olan milyonlarca kişiye erken emeklilik yolunu açabilecek nitelikte görülüyor.
