Nöbetçi Eczaneler
Türkiye Büyük Millet Meclisi maratonunda haftalardır süren yoğun mesai nihayet tamamlandı. Toplumun geniş kesimlerini yakından ilgilendiren ve çalışma hayatından ulaşıma, enerjiden turizme kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan torba kanun teklifi, Genel Kurul’daki uzun görüşmelerin ardından kabul edilerek yasalaştı. Kamuoyunun kilitlendiği en önemli maddelerin başında gelen en düşük emekli aylığı tutarındaki artış başta olmak üzere, hayatın pek çok alanına doğrudan temas eden düzenlemeler yürürlüğe girdi. Ekonomi yönetiminin ve yasama organının ortak çalışmasıyla şekillenen bu dev paket, hem bireysel vatandaşların hem de iş dünyasındaki yatırımcıların gelecek planlamalarını baştan aşağı değiştirecek kritik hükümler barındırıyor.
Kabul edilen dev kanun paketi, kamu maliyesinden kara yollarındaki trafik güvenliğine kadar çok geniş bir etki alanına sahip. Yasama sürecinin tamamlanmasıyla birlikte yürürlüğe giren maddeler, sadece sosyal güvenlik alanında değil; üretim, istihdam ve sivil havacılık disiplininde de yepyeni bir sayfa açıyor. TBMM Genel Kurulu çatısı altında kabul edilen metin, devlet organlarının işleyişinden özel sektörün teşvik mekanizmalarına kadar pek çok alanda uzun vadeli kurallar silsilesi getiriyor.
Nükleer santral yatırımlarına çeyrek asırlık vergi piyangosu
Türkiye’nin enerji bağımsızlığı vizyonunda hayati bir role sahip olan nükleer enerji yatırımlarına yönelik devasa bir teşvik kalkanı devreye sokuldu. Kabul edilen yasal düzenlemeyle birlikte, ülkenin stratejik hedefleri arasında yer alan nükleer enerji santrali projelerini hızlandırmak ve uluslararası sermayeyi Türkiye’ye çekmek amacıyla kapsamlı vergi muafiyetleri sağlandı. Yapılan yeni düzenleme çerçevesinde, söz konusu santrallerin yatırım süreçleri kapsamında akdedilen tüm sözleşmeler damga vergisi ödemesinden muaf tutulacak.
Bununla da kalmayıp, devasa bütçelerle yürütülen inşaat süreçlerinde ihtiyaç duyulan makine, teçhizat ve yapı harcamalarına ilişkin KDV istisnası ile vergi iadesi mekanizmaları kesintisiz bir şekilde işletilecek. Yatırımcıların uzun vadeli öngörüde bulunabilmesini hedefleyen bu vergi desteklerinin 31 Aralık 2045 tarihine kadar kesintisiz bir şekilde devam etmesi kanunen güvence altına alındı. Bu adımın, ülkenin enerji arz güvenliğine ve cari açığın azaltılmasına uzun vadede büyük katkı sunması bekleniyor.
Üst düzey kadrolardan memurluğa geçişte kıdem engeli
Kamu bürokrasisinde liyakati artırmayı ve devlet çarklarının işleyişinde devamlılığı sağlamayı hedefleyen kritik bir değişiklik de Devlet Memurları Kanunu bünyesinde yapıldı. Üst düzey kamu yönetimi kadrolarından standart memuriyet kadrolarına geçiş süreçlerini yeniden düzenleyen maddeler uyarınca, geçiş şartları belirgin şekilde zorlaştırıldı.
Cumhurbaşkanı kararıyla doğrudan ataması yapılan üst düzey bürokratların ve yöneticilerin, görev sürelerinin ardından genel memur kadrolarına atanabilmesi için aranan hizmet süresi şartı iki katına çıkarıldı. Daha önce 5 yıl olarak uygulanan bu kıdem şartı, yapılan yeni düzenleme ile birlikte 10 yıla yükseltildi. Bu adımla, üst düzey bürokrasiye yapılan atamaların ardından devlet kadrolarına kalıcı geçişlerin disipline edilmesi ve kamu personel rejimindeki dengelerin korunması amaçlanıyor.
Direksiyon başına ilk kez geçeceklere iki yıllık sıkı denetim
Trafik güvenliğini artırmak ve sürücü davranışlarını disiplin altına almak amacıyla kara yollarında yepyeni bir dönem başlatılıyor. Ehliyet alma sürecini baştan aşağı değiştiren yeni kararlar doğrultusunda, ilk kez direksiyon başına geçecek bireyler ile herhangi bir ihlal nedeniyle belgesi iptal edilip yeniden ehliyet almaya hak kazanan vatandaşlar için aday sürücü statüsü uygulanacak. İki yıl boyunca devam edecek olan bu adaylık sürecinde, sürücüler çok daha sıkı bir denetim mekanizmasına tabi tutulacak.
Aday sürücülerin bu iki yıllık kritik zaman diliminde ağır trafik ihlalleri yapması, kural ihlallerini üç kez tekrarlaması veya 75 ceza puanı limitini aşması durumunda sürücü belgeleri anında iptal edilecek. Ehliyeti iptal edilen kişilerin yeniden trafiğe çıkabilmesi ise oldukça meşakkatli bir süreç gerektirecek; bu adayların baştan sürücü kursu eğitimi almaları ve uzmanlarca gerçekleştirilecek psikoteknik değerlendirme testlerinden başarıyla geçmeleri zorunlu kılınacak.
Hava sahası ihlallerinde ağır yaptırımlar devreye giriyor
Küresel konjonktürde artan güvenlik ihtiyacı doğrultusunda, ülkenin hava sahası emniyetini üst seviyeye çıkaracak sert yaptırımlar yasalaştı. Türk Sivil Havacılık Kanunu kapsamında yapılan radikal değişiklikler ile sınır ihlali yapan veya belirlenen hava trafik kurallarına uymayan sivil hava araçlarına yönelik müdahale yetkileri netleştirildi.
Yeni düzenlemeyle birlikte, yetkili makamların önleme talimatlarına uymayan hava araçlarının, verilen direktifler doğrultusunda rota değiştirmesi ve gerekli görülen en yakın havalimanına zorunlu iniş yapması yasal bir zorunluluk haline getirildi. Ayrıca havacılık emniyetini tehlikeye düşüren, kuralları hiçe sayan şirket ve kuruluşlara yönelik mali yaptırımlar da caydırıcı seviyelere çekildi. Bu kapsamda havacılık sektöründe faaliyet gösteren tüzel kişilere uygulanacak idari para cezaları tavanı tam 5 kat artırılarak sektörde disiplin ve güvenlik en üst seviyeye çıkarıldı.
Üretim ve istihdam çarklarının dönmesi için teşvik süresi uzatıldı
Türkiye ekonomisinin lokomotifi konumunda bulunan reel sektörü ve sanayi üretimini korumaya yönelik istihdam kalkanı güçlendirilerek süresi uzatıldı. İmalat sanayi alanında faaliyet gösteren işletmelerin küresel rekabet gücünü artırmayı ve mevcut istihdamı muhafaza etmeyi amaçlayan teşvik programları, sanayicinin yüzünü güldürdü.
İşsizlik Sigortası Fonu kaynaklarından karşılanan istihdam desteklerinin uygulama süresi, yapılan kanuni düzenleme ile 31 Aralık 2028 tarihine kadar uzatıldı. Böylelikle önümüzdeki yılları kapsayacak şekilde uzun vadeli bir destek şemsiyesi oluşturulmuş oldu. Üretim çarklarının durmaması, fabrikalardaki bacaların tütmesi ve ilave istihdam imkanlarının yaratılması için kritik önem taşıyan bu teşvikler, sanayicilere önlerini görme ve uzun vadeli üretim planlaması yapma imkanı tanıyacak.
Turizm çalışanlarına prim kalkanı ve kültür hizmetlerinde yeni dönem
Ekonominin bir diğer stratejik sacayağı olan turizm sektöründe de emek yoğun çalışanları ve işletmeleri destekleyecek önemli adımlar atıldı. Turizm işletme belgesi sahibi olan özel konaklama tesislerinde istihdam edilen sigortalı çalışanlar için dönemsel bir destek paketi devreye sokuldu. Mayıs ile Aralık ayları arasındaki dönemi kapsayacak olan bu uygulamada, çalışanların sigorta primi desteği devlet tarafından üstlenilecek ve bu finansman doğrudan İşsizlik Sigortası Fonu üzerinden karşılanacak. Ancak bu destekten yararlanabilmek için dürüst ticaret ilkeleri ön planda tutulacak; devlete prim borcu bulunan, tesislerinde kayıt dışı istihdam tespit edilen veya usulsüz işlem gerçekleştirdiği belirlenen işletmeler teşvik kapsamının dışında bırakılacak.
Diğer taraftan Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın sunduğu hizmetlerin kurumsal kapasitesini artırmak amacıyla yeni bir mali düzenlemeye gidildi. Bakanlık tarafından yürütülen bazı belge düzenleme, başvuru kabul, itiraz değerlendirme ve özel inceleme talepleri artık ücretli hale getirildi. Bu hizmetlerden elde edilecek finansal gelirler doğrudan Bakanlığın döner sermaye bütçesine aktarılarak kültür mirasının korunması ve turizm yatırımlarının desteklenmesi amacıyla kullanılacak. Alınacak hizmet bedelleri ise her yıl açıklanan yeniden değerleme oranı doğrultusunda otomatik olarak güncellenecek.