‘Cumhuriyet’in sönmeyen ışığı 83 yaşında: İyi ki doğdun Uğur Mumcu!

22 Ağustos 1942’de Kırşehir’de dünyaya gelen Uğur Mumcu, ilkokulu Ankara Devrim İlkokulunda, ortaokulu Ankara Bahçelievler Deneme Lisesinde okudu. 1961’de başladığı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesini 1965’te bitirdi. Öğrencilik yıllarında 26 Ağustos 1962’de Cumhuriyet’te yayımlanan “Türk Sosyalizmi” başlıklı makalesiyle Yunus Nadi Ödülü’nü aldı; 1963’te fakülte öğrenci derneği başkanı seçildi.

Hayatı ve kariyeri

1969–1972 arasında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde Prof. Tahsin Bekir Balta’nın asistanlığını yaptı. 12 Mart döneminde bir yazısı nedeniyle gözaltına alındı; Mamak’ta yaklaşık bir yıl kaldı, 7 yıl hapis cezası Yargıtay’da bozuldu. Askerliğini Ağrı Patnos’ta tamamladı. Yeni Ortam’da köşe yazarlığı yaptıktan sonra 1975’te Cumhuriyet’te “Gözlem” köşesinde düzenli yazmaya başladı; aynı dönemde ANKA Ajansı’nda da çalıştı.

1975’te Suçlular ve Güçlüler, Altan Öymen’le birlikte Mobilya Dosyası; 1977’de Sakıncalı Piyade ve Bir Pulsuz Dilekçe; 1978’de Büyüklerimiz yayımlandı. 1979’da Çıkmaz Sokak, 1982’de Ağca Dosyası, ardından Terörsüz Özgürlük geldi. 1983’te Ağca ile cezaevinde röportaj yaptı. 1984’te Aydınlar Dilekçesi’nin hazırlanmasına katıldı; Sakıncasız adlı oyunu yazdı; Papa–Mafya–Ağca’yı yayımladı. 1987’de Rabıta ve 12 Eylül; 1991’de Kürt-İslam Ayaklanması 1919–1925 kitapları geldi. 1992’de kısa bir Milliyet döneminin ardından Cumhuriyet’e döndü ve yazılarına devam etti.

Ailesi

1976’da Güldal Homan ile evlendi; Özgür ve Özge adında iki çocuğu oldu.

Suikast ve öncesindeki yazılar

7 Ocak 1993’te kaleme aldığı “Mossad ve Barzani” yazısında bölgesel aktörler ve istihbarat bağlantılarına dikkat çekti; 8 Ocak 1993’te “Ültimatom” başlıklı yazısında ise yayımlamaya hazırlandığı kitapta istihbarat örgütleri ile Kürt milliyetçileri arasındaki ilişkileri ele alacağını duyurdu. 24 Ocak 1993’te Ankara Karlı Sokak’ta otomobiline konan bombayla katledildi. Saldırıyı farklı örgütler üstlendi; failler yakalanmadı.

Mirası ve etkisi

Uğur Mumcu, belgeli, titiz ve cesur araştırmacı gazeteciliğin Türkiye’deki en güçlü temsilcilerinden biri olarak kabul ediliyor. Yolsuzluk, mafya-siyaset ilişkileri, karanlık yapılar ve demokrasi mücadelesine dair çalışmaları, bugün de gazetecilik öğrencileri ve meslek profesyonelleri için başvuru niteliğinde. Doğum gününde, “Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olunmaz” sözüyle anılıyor.