Nöbetçi Eczaneler
Gelir İdaresi Başkanlığı’nca hazırlanan “Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tebliğ, 1 Ocak 2026’dan itibaren basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin fatura ve perakende satış fişi gibi belgeleri hangi kanaldan temin edeceğini yeniden düzenliyor.
Bakanlık, sahadan gelen geri bildirimler doğrultusunda uyum maliyetlerini azaltmak üzere, geçiş dönemine özel daha esnek bir belge temin modeli benimsedi. Böylece esnafın alıştığı kanalları kullanmaya devam etmesi ve yeni sisteme adaptasyonun daha yumuşak gerçekleşmesi amaçlanıyor.
Kimler gerçek usule geçecek?
Daha önce alınan Cumhurbaşkanı Kararı ile nüfusu 30 binin üzerindeki ilçelerde ve büyükşehir belediyesi bulunan illerde bazı faaliyet alanlarında çalışan basit usullü mükelleflerin 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek usulde vergilendirileceği karara bağlanmıştı. Bu kapsamda, 30 büyükşehirde aşağıdaki iş kollarında faaliyet gösteren ve hâlen basit usule tabi olan esnaf, 2026 itibarıyla gerçek usule geçecek: emtia imalatı ve alım-satımı, inşaat işleri, motorlu taşıt bakım ve onarımı, lokanta ve benzeri hizmet işletmeleri, eğlence ve istirahat yerleri, şehir içi yolcu taşımacılığı.
Düzenleme ile büyükşehirlerde benzer işi yapan mükellefler arasında vergi usulü bakımından eşitliğin sağlanması, vergi tabanının genişletilmesi ve haksız rekabetin azaltılması hedefleniyor. Nüfusu 30 binin altındaki ilçelerdeki esnaf ise şartları taşıdığı sürece basit usulden yararlanmaya devam edebilecek.
Belgeler artık nasıl temin edilecek?
Hâlihazırda basit usule tabi mükellefler, düzenlemek zorunda oldukları fatura ve perakende satış fişi gibi belgeleri bağlı oldukları oda ve birliklerden alıyor. Gerçek usulde vergilendirilen mükellefler ise bu belgeleri Hazine ve Maliye Bakanlığı veya defterdarlıklarla anlaşmalı matbaalardan temin ediyor; elektronik belge düzenlenmesi gereken işlemlerde ise Gelir İdaresi Başkanlığı’nın e-Belge portalı ücretsiz kullanılabiliyor.
Yeni tebliğle birlikte, kazançları basit usulde tespit edilirken Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca gerçek usule geçecek mükelleflere, düzenlemek zorunda oldukları belgeleri yine bağlı bulundukları oda ve birliklerden alabilme imkânı tanındı. Böylece, 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçek usule geçecek bu mükellefler, işletme hesabı esasına göre defter tuttukları süre boyunca fatura ve fiş gibi belgelerini odaları veya birlikleri üzerinden temin etmeyi sürdürebilecek.
Eski belgelerin akıbeti ve geçiş maliyeti
Statü değiştirecek esnaf, ellerinde bulunan eski basit usul belgelerini 2 Şubat 2026’ya kadar iptal ettirmekle yükümlü olacak. Bu süre, sahada fiilen kullanılan belgelerin kontrollü şekilde sistemden çekilmesine ve yeni düzenin teknik olarak sağlıklı oturmasına yönelik bir geçiş takvimi niteliği taşıyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, oda ve birliklere verilen “belge basım ve dağıtım” yetkisiyle esnafın yeni sisteme geçerken matbaa maliyetleri ve ilave bürokratik işlemlerle karşılaşmamasını amaçlıyor. Bakan Mehmet Şimşek de Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, “basit usulden gerçek usule geçecek mükelleflerin maliyetlerini azaltmaya dönük düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını” daha önce ifade etmişti.
Basit usul ve gerçek usul farkı ne?
Basit usul, çok küçük ölçekli esnaf ve işletmeler için tasarlanmış, defter tutma ve belge düzenleme yükümlülüklerinin daha sınırlı olduğu, vergileme kurallarının görece sade olduğu bir sistem olarak uygulanıyor. Gerçek usulde ise işletme hesabı ya da bilanço esasına göre daha ayrıntılı defter tutuluyor; fatura ve diğer belgeler sıkı kurallara tâbi; beyanlar düzenli aralıklarla veriliyor ve denetim mekanizması daha yoğun işliyor.
Basit usulden gerçek usule geçiş, küçük esnafın vergi idaresi nezdinde artık “küçük mükellef” sayılmayıp daha büyük ölçekli işletmelerle aynı sisteme alınması anlamına geliyor. Bu tebliğ ise tam da bu geçiş anında, söz konusu işletmelerin fatura ve fişlerini nereden ve hangi usulle temin edeceğine dair teknik çerçeveyi netleştiren bir adım olarak öne çıkıyor.