Sokak aralarındaki kuyumculardan çay ocaklarına, bakkallardan ayakkabı tamircilerine kadar birçok işletme, vitrinlerinde herhangi bir ibare bulunmamasına rağmen el altından döviz ticareti yapıyor. Banka kuyruklarında beklemek istemeyen veya kimlik beyanından kaçınan kişilerin yöneldiği bu “ayaklı döviz büroları”, tamamen yasa dışı faaliyet gösteriyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı ise özellikle turistik bölgelerde, sınır kapılarına yakın noktalarda ve büyükşehirlerin işlek caddelerinde bu kayıtdışı işlemlere karşı denetimlerini aralıksız sürdürüyor.
Cezalar 3,5 milyon liraya kadar çıkabiliyor
Bakanlık tarafından yetkisiz döviz alım satımıyla mücadele kapsamında yayımlanan duyuru, yaptırımların boyutunu gözler önüne serdi. Lisanssız olarak döviz işlemi gerçekleştiren kişilere uygulanan idari para cezası 2026 yılı için 719 bin 30 liradan başlıyor ve suçun niteliğine göre 3 milyon 595 bin 198 liraya kadar yükselebiliyor.
1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun çerçevesinde, yetkisiz alım satım yapanlara çifte yaptırım uygulanıyor. Kesilen ağır para cezalarının yanı sıra, bu işletmelerin faaliyetleri geçici veya sürekli olarak durduruluyor. Ayrıca, yasa dışı işlemi gerçekleştiren kişiler hakkında Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirim yapılarak adli süreç başlatılıyor.
Yüzlerce iş yerinin faaliyeti durduruldu
Denetimlerin bilançosu, yasa dışı döviz ticaretinin boyutlarını da ortaya koydu. Bakanlık verilerine göre, 2018 yılından bu yana yetkisiz döviz alım satımı yaptığı tespit edilen toplam 859 iş yerinin kapısına kilit vuruldu. Sıkılaşan denetimlerle birlikte, 2024 yılında 193, 2025 yılında ise 147 işletme hakkında yaptırım kararı alındığı ve sorumlular için Başsavcılıklara başvurulduğu bildirildi.
e-Devlet ve CİMER üzerinden ihbar imkanı
Kayıt dışı ekonomiyle mücadelenin yoğun bir şekilde devam edeceğini vurgulayan Hazine ve Maliye Bakanlığı, vatandaşları da bu konuda duyarlı olmaya davet etti. Yasa dışı yollarla döviz alım satımı yaptığı fark edilen işletmelerin, CİMER üzerinden veya e-Devlet Kapısı’nda kullanıma sunulan “Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu” hizmeti aracılığıyla yetkililere bildirilebileceği hatırlatıldı.
