Nöbetçi Eczaneler
Enerji ve madencilik alanında köklü değişiklikler içeren “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin ilk dört maddesi Meclis’te kabul edilerek yasalaşma yolunda önemli bir adım attı. Kabul edilen maddeler, orman alanlarında madencilik faaliyetlerinin kolaylaştırılmasından çevresel etki değerlendirmesi süreçlerine, stratejik madenlerin yönetiminden korunan alanlardaki izin mekanizmalarına kadar birçok kritik başlığı yeniden şekillendiriyor.
Ormanlarda bedelsiz maden arama dönemi
Yeni düzenleme ile devlet ormanları içinde maden arama ve işletme faaliyetleri için önemli bir kolaylık getiriliyor. Madencilik faaliyeti için zorunlu olan tesis, yol, enerji, su ve haberleşme gibi altyapı tesislerine, Orman Kanunu hükümleri çerçevesinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü’nün (MAPEG) talebi üzerine üç ay içinde 24 ay süreyle bedelsiz olarak izin verilecek. Bu süre, MAPEG’in talebiyle 12 ay daha uzatılabilecek. Ancak bedelsiz verilen bu iznin özel veya tüzel kişilere devredilmesi durumunda, alınması gereken bedeller Orman Genel Müdürlüğü’nün bütçesine yatırılacak.
Çevresel etki değerlendirmesi sürecinde önemli değişiklikler
Teklif, Çevre Kanunu’nun çevresel etki değerlendirmesini düzenleyen hükümlerinde de değişikliğe gidiyor. Artık “Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı” alınmadan projelerle ilgili onay, izin, teşvik ve ruhsat verilemeyecek. Ancak bu durum, şirketlerin bu süreçlere başvurmasını engellemeyecek. ÇED sürecinde ilgili kurumlara görüş bildirmeleri için üç ay süre tanınacak ve bu süre en fazla bir ay uzatılabilecek. Eğer kurumlar bu süreler içinde görüşlerini bildirmezse, görüşleri “olumlu” kabul edilecek. Daha önce izin vermiş olan kurumların ise ÇED sürecinde olumsuz görüş bildirmesi engellendi.
Stratejik madenler için acele kamulaştırma ve üstün kamu yararı
Kanun teklifiyle “stratejik” ve “kritik” madenler yeniden tanımlanıyor. Arz kesintisi durumunda ekonomik veya güvenlik sorunları yaratabilecek madenler “kritik”, ulusal güvenlik ve ekonomik refah için önemli olan madenler ise “stratejik” olarak kabul edilecek. Bu madenlerle ilgili faaliyetler için Kamulaştırma Kanunu uyarınca acele kamulaştırma yapılabilecek. Ayrıca, bir kurumun stratejik madenlere izin vermemesi halinde, sahanın ekonomiye katkısı gibi unsurlar dikkate alınarak Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nın başvurusu üzerine “üstün kamu yararı” çerçevesinde nihai karar bir kurul tarafından verilebilecek. Kurulun madencilik faaliyeti lehine karar vermesi durumunda, ilgili kurum bir ay içinde izin kararını MAPEG’e gönderecek.
Kültür varlığı bulunursa bakanlık tazminat ödeyecek
Düzenleme, madencilik sahalarında kültür varlıklarının tespiti durumunda yeni bir mekanizma öngörüyor. Ruhsatlı bir sahada kültür varlığı tespit edilirse, faaliyete devam edilebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın uygun görüşü gerekecek. Bakanlığın uygun görüş vermemesi durumunda ise madencilik faaliyeti durdurulacak, ancak bu durumda ruhsat sahibinin yatırım giderleri, lehine kısıtlama kararı veren idarenin bütçesinden tazminat olarak ödenecek.
Ruhsat bedelleri ve korunan alanlarda izin süreçleri
Kanundaki ruhsat bedeli tanımından “çevreyle uyum teminatı” çıkarılırken, rehabilitasyon bedeli ayrıca düzenlendi. Yeni ruhsat bedeli tanımı, “Taban bedelinin, ruhsatın yürürlükte kaldığı takvim yılı sayısı, maden grubu, cinsi ve alan büyüklüklerine göre belirlenen katsayılarla çarpılarak, ilgili tablolarda gösterildiği şekilde hesaplanarak her yıl ocak ayının sonuna kadar; arama ruhsatlarında tamamı genel müdürlüğün bütçesine ve işletme ruhsatlarındaysa yüzde 30’u genel müdürlüğün bütçesine, yüzde 70’i ise genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere genel müdürlüğün muhasebe birimi hesabına yatırılması gereken tutar” şeklinde belirlendi. Öte yandan, ormanlar hariç olmak üzere milli parklar, sulak alanlar, sit alanları gibi korunan bölgelerde madencilik için ilgili kurumun görüşü istenecek. Kurumun üç ay içinde cevap vermemesi ve tanınan bir aylık ek sürede de karar bildirmemesi halinde izin verilmiş sayılacak.