The Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin Amerikalı yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD ordusu Suriye’deki birliklerini tamamen geri çekmek için harekete geçti. Yaklaşık on yıldır “IŞİD’le mücadele” ve rejim değişikliği hedefleriyle bölgede bulunan bin civarındaki ABD askerinin, iki ay içerisinde ülkeyi terk etmesi planlanıyor. Çekilme işlemlerinin, Suriye’nin kuzeydoğusundaki stratejik üsler ile Suriye-Ürdün-Irak sınır hattındaki noktalardan başladığı ifade ediliyor.
Çekilme kararı sahadaki şartlara bağlı
Trump yönetiminin Suriye’de askeri güce artık gerek kalmadığı yönündeki kanaatine dayanan bu adımın, sahadaki gelişmelere göre esneklik gösterebileceği belirtildi. Kararı değerlendiren bir ABD’li yetkili, çekilmenin “şartlara bağlı” olarak ilerleyeceğini ve IŞİD’in bölgede yeniden güç kazanması durumunda planın gözden geçirilebileceğini vurguladı. Güvenlik uzmanları ise askeri varlığın sona ermesinin bölgede güç boşluğu yaratarak IŞİD’in yeniden canlanma riskini artırabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
“İran’a yönelik bir hazırlık değil” vurgusu
Bölgedeki bu ani hareketlilik, ABD’nin İran’a yönelik olası bir askeri operasyona hazırlandığı yönündeki tartışmaları da beraberinde getirdi. Ancak yetkililer, Suriye’den çekilme kararının İran’a yönelik planlamalardan tamamen bağımsız olduğunu savundu. Washington yönetiminin, İran’ın nükleer programı konusundaki müzakerelerin çökme ihtimaline karşı bölgedeki hava ve deniz unsurlarını güçlendirdiği, Suriye’den çekilme hamlesinin ise bundan ayrı bir strateji olduğu aktarıldı.
Yeni yönetimle diplomatik kanallar açılıyor
Haberde, ABD’nin askerlerini çekerken bölgedeki diplomatik temaslarına hız vereceğine de dikkat çekildi. Washington’ın, 2024 yılının sonunda Beşar Esad’ın devrilmesiyle başa geçen Colani yönetimiyle ilişkileri güçlendirmeyi hedeflediği belirtildi. Bu kapsamda ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, Suriyeli mevkidaşı Hasan Esad Şeybani ile bir görüşme gerçekleştirerek IŞİD’le mücadele ve ateşkesin korunması konularında destek istediği ifade edildi. Tüm bu temaslara rağmen, ABD yönetimi içerisinde Colani’ye bağlı bazı grupların geçmişteki radikal örgüt bağlantılarına dair endişelerin sürdüğü de vurgulandı.
2018’deki istifa krizi hafızalarda
Donald Trump’ın Suriye’den çekilme girişimi daha önce de Washington’da krize neden olmuştu. Trump, ilk başkanlık dönemi olan 2018 yılında benzer bir karar almış ve bu hamle yönetim içinde ciddi çatlaklar yaratmıştı. Dönemin ABD Savunma Bakanı Jim Mattis bu karara tepki göstererek görevinden istifa etmiş, sonrasında ise asker sayısı tamamen sıfırlanmayarak kademeli olarak azaltılmıştı. Yeni planın eksiksiz uygulanması halinde ABD’nin Suriye’deki askeri rolü tamamen bitecek ve Washington süreci yalnızca uzaktan müdahale kapasitesi ve diplomatik temaslarla yönetecek.
