Alman hükümeti, İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları nedeniyle uygulamaya koyduğu silah ihracatı kısıtlamalarını kaldırma kararı aldı. Hükümet Sözcüsü Stefan Kornelius, Alman Haber Ajansı DPA’ya yaptığı açıklamada, 8 Ağustos’ta İsrail’e yönelik belirli silahların ihracatına dair yayımlanan duyurunun, “değişen koşullar nedeniyle” artık geçerli olmadığını belirtti. Kornelius, kısıtlamaların 24 Kasım itibarıyla kaldırıldığını ifade etti.
Sözcü, kararın gerekçeleri arasında 10 Ekim’den bu yana yürürlükte olan ateşkes sürecini de saydı. Almanya’nın ihracat yönergeleri genel itibarıyla savaş ve kriz bölgelerine silah sevkiyatını yasaklasa da, bu çerçevede Ukrayna ve İsrail için istisna tanınıyor. İsrail’e yönelik yeni adım, Berlin’in bu istisna politikasını sürdürme kararlılığının işareti olarak yorumlanıyor.
İsrail’den Merz’e teşekkür: “Kararı memnuniyetle karşılıyoruz”
Almanya’nın kısıtlamaları kaldırma kararı İsrail’de memnuniyetle karşılandı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’e teşekkür ederek, “Şansölye Merz’in kısmi ambargoya ilişkin kararı kaldırma yönündeki hamlesini memnuniyetle karşılıyorum.” ifadesini kullandı. Saar, İsrail’e ambargo uygulayan diğer ülkelere de Almanya’yı izleme çağrısında bulundu.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun da dün Almanya Başbakanı Merz ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği, görüşmede siyasi ve bölgesel konuların ele alındığı bildirildi. Berlin’in kararının, bu temasların ardından gelmesi dikkat çekti.
Gazze, kamuoyu baskısı ve uluslararası hukuk tartışması
Almanya’daki karar, İsrail’in Gazze’deki operasyonlarına ilişkin yoğun tartışmaların ve hukuki süreçlerin gölgesinde alındı. İsrail’in Gazze’de yaptığı soykırım, Alman kamuoyunda ciddi tepkiyle karşılanmış, hükümete İsrail’e silah ihracatını durdurması yönünde baskılar artmıştı. Ülkedeki kilise kurumları da Berlin yönetimini İsrail’e silah satışına karşı uyarmış, etik ve hukuki sorumluluğa dikkat çekmişti.
Berlin İdare Mahkemesi ise geçen hafta, ihracat yasağını gerekçe göstererek birkaç Filistinlinin açtığı davaları reddetmişti. Öte yandan Nikaragua, İsrail’e siyasi, mali ve askeri destek sağlayarak “soykırım işlemesini kolaylaştırdığı” gerekçesiyle Almanya aleyhine 1 Mart 2024’te Uluslararası Adalet Divanında dava açmıştı. Divanın kararında, “soykırımın ve diğer savaş suçlarının işlendiği bir bölgeye silah sevkiyatı yapan devletlerin, işlenen suçlardan sorumlu tutulabilme ihtimalinin” bulunduğu vurgulanmıştı.
Gazze Şeridi’nde İsrail ordusunun Ekim 2023’te başlattığı saldırılarda can kaybı yaklaşık 69 bin 179 olarak kayıtlara geçmiş durumda. Almanya’nın silah ihracatı kısıtlamalarını kaldırması, bu ağır bilanço ve uluslararası hukuki uyarılar eşliğinde, içeride ve dışarıda yoğun tartışma yaratacak yeni bir başlık olarak öne çıkıyor.
